Nhận biết triệu chứng ung thư lưỡi giai đoạn đầu để điều trị kịp thời

Triệu chứng ung thư lưỡi giai đoạn đầu thường không rầm rộ, khiến người bệnh dễ dàng bỏ qua hoặc nhầm lẫn với những vết nhiệt miệng thông thường. Theo các số liệu thống kê y khoa, nếu được phát hiện ở giai đoạn khu trú (giai đoạn 1 và 2), tỷ lệ sống sót sau 5 năm của bệnh nhân có thể lên đến hơn 80%. Tuy nhiên, con số này giảm sút nghiêm trọng nếu bệnh đã di căn. Bài viết này, Thuốc Ung Thư sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn chuyên sâu và thực tế nhất để không bỏ lỡ "thời điểm vàng" trong điều trị.

Khái niệm và các yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư lưỡi

Ung thư lưỡi là một dạng ung thư thuộc nhóm ung thư khoang miệng, thường gặp ở nam giới trung niên và cao tuổi. Đặc điểm đáng lo ngại của bệnh là trong giai đoạn sớm, các dấu hiệu thường rất mờ nhạt hoặc dễ bị nhầm lẫn với những tổn thương thông thường trong miệng. Chính vì vậy, nhiều người bệnh chủ quan, chỉ phát hiện khi bệnh đã tiến triển nặng, gây khó khăn cho việc điều trị.

Về mặt lý thuyết, bất kỳ ai cũng có khả năng mắc ung thư lưỡi. Tuy nhiên, trên thực tế, nguy cơ mắc bệnh sẽ cao hơn đáng kể ở những nhóm đối tượng có thói quen sinh hoạt không lành mạnh hoặc có tiền sử bệnh lý liên quan. Các yếu tố nguy cơ thường gặp bao gồm:

• Nam giới, đặc biệt từ 60 tuổi trở lên
• Người hút thuốc lá, thuốc lào trong thời gian dài hoặc nghiện thuốc
• Thường xuyên sử dụng rượu bia và các chất kích thích
• Chế độ ăn uống thiếu cân đối, nhiều thực phẩm chế biến sẵn, thịt đỏ, ít rau xanh và vitamin
• Thói quen sinh hoạt thiếu khoa học như thức khuya, ngủ không đủ giấc, căng thẳng kéo dài
• Nhiễm virus HPV – một yếu tố đã được ghi nhận làm tăng nguy cơ ung thư vùng miệng
• Gia đình có người từng mắc ung thư lưỡi hoặc các loại ung thư khoang miệng khác
• Người mắc bệnh trào ngược dạ dày – thực quản kéo dài
• Thói quen ăn trầu trong nhiều năm
• Tiếp xúc thường xuyên với hóa chất độc hại trong môi trường sống hoặc làm việc
• Vệ sinh răng miệng kém hoặc chăm sóc răng miệng chưa đúng cách
• Có sẵn các bệnh lý răng miệng như viêm lợi, viêm nha chu, loét miệng mạn tính

Nhận diện sớm các yếu tố nguy cơ và chủ động thăm khám khi có dấu hiệu bất thường ở lưỡi và khoang miệng là bước quan trọng giúp phát hiện ung thư lưỡi ở giai đoạn sớm, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị và cải thiện tiên lượng cho người bệnh.

Ung thư lưỡi là tình trạng có các tế bào ác tính phát triển bất thường từ lưỡi và có thể lây lan sang các cơ quan khác

Nhận biết những dấu hiệu ung thư lưỡi

Ung thư lưỡi là bệnh lý nguy hiểm nhưng thường bị phát hiện muộn do các triệu chứng ban đầu khá mơ hồ, dễ nhầm lẫn với viêm nhiễm răng miệng thông thường. Việc nhận biết sớm những dấu hiệu cảnh báo sẽ giúp tăng hiệu quả điều trị và cải thiện tiên lượng cho người bệnh.

Một số biểu hiện thường gặp của bệnh ung thư lưỡi bao gồm:

• Đau âm ỉ hoặc đau nhói tại lưỡi, các mô xung quanh lưỡi
• Đau họng kéo dài, lan lên hàm hoặc vùng cổ
• Cảm giác khó nuốt, khó nhai, ăn uống không còn thoải mái
• Thường xuyên cảm thấy vướng hoặc nghẹn trong cổ họng
• Lưỡi và hàm có cảm giác cứng, kém linh hoạt
• Xuất hiện vết loét ở lưỡi lâu ngày không lành
• Chảy máu ở lưỡi không rõ nguyên nhân, tê bì trong khoang miệng
• Giọng nói thay đổi, khàn tiếng hoặc mất độ trong
• Cảm giác tê cứng, khó chịu bên trong miệng
• Một số trường hợp có thể kèm theo đầy bụng, chướng hơi

Điều đáng lưu ý là các dấu hiệu của ung thư lưỡi, đặc biệt ở giai đoạn sớm, rất dễ bị bỏ qua do không gây đau dữ dội. Chính vì sự chủ quan này mà nhiều người chỉ đi khám khi bệnh đã tiến triển nặng. Do đó, khi nhận thấy bất kỳ biểu hiện bất thường nào kéo dài trong khoang miệng, người bệnh nên chủ động thăm khám bác sĩ chuyên khoa để được chẩn đoán chính xác.

Ngoài ra, những người có thói quen hút thuốc lá, sử dụng rượu bia thường xuyên được xếp vào nhóm nguy cơ cao mắc ung thư lưỡi. Việc điều chỉnh lối sống lành mạnh, kết hợp khám sức khỏe định kỳ sẽ góp phần quan trọng trong việc phòng ngừa và phát hiện sớm bệnh.

Người bệnh ung thư lưỡi có thể có cảm giác nghẹn ở họng khi nuốt trong giai đoạn sớm

Tại sao việc nhận biết triệu chứng ung thư lưỡi giai đoạn đầu lại khó khăn?

Lưỡi là cơ quan nhạy cảm, nhưng nghịch lý thay, những tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư giai đoạn sớm lại thường không gây đau đớn đáng kể. Điều này tạo ra một "bẫy tâm lý": chúng ta chỉ lo lắng khi thấy đau, còn những vết đổi màu hay nốt sần nhỏ thường bị xem nhẹ.

Bên cạnh đó, môi trường khoang miệng vốn dĩ thường xuyên gặp phải các vấn đề như nhiệt miệng (aphthous), nấm lưỡi, hoặc tổn thương do răng sâu cọ xát. Chính sự tương đồng về mặt hình thái giữa tổn thương lành tính và ác tính ở giai đoạn đầu khiến ngay cả những người quan tâm đến sức khỏe cũng có thể bị đánh lừa.

Những triệu chứng ung thư lưỡi giai đoạn đầu dễ nhận biết

Ở giai đoạn sớm, ung thư lưỡi thường có những biểu hiện khá rõ nhưng lại dễ bị bỏ qua do nhầm lẫn với các bệnh lý răng miệng thông thường. Một trong những dấu hiệu hay gặp nhất là đau lưỡi kéo dài. Cảm giác đau này có thể giống nhiệt miệng, tuy nhiên thường kèm theo tình trạng rát, cộm, khó chịu như có dị vật cọ xát vào lưỡi. Khi triệu chứng này không thuyên giảm dù đã áp dụng các biện pháp thông thường, người bệnh nên chủ động đi thăm khám sớm.

Ngoài ra, sự xuất hiện của các mảng trắng hoặc mảng bất thường trên bề mặt lưỡi cũng là dấu hiệu cần lưu ý. Người bệnh có thể cảm thấy lưỡi khô rát, giảm linh hoạt khi nhai nuốt thức ăn, kèm theo những mảng màu trắng khó bong tróc. Đây có thể là một trong những triệu chứng ung thư lưỡi giai đoạn đầu thường gặp.

Một biểu hiện khác không thể bỏ qua là các vết loét ở lưỡi. Những vết loét này thường lâu lành, dễ tái phát, vùng lưỡi tại đó trở nên mỏng, yếu và rất dễ bị tổn thương. Khi ăn đồ cứng hoặc cay nóng, người bệnh có thể cảm thấy đau rát rõ rệt, gây khó khăn trong sinh hoạt và ăn uống hằng ngày. Đặc biệt, các vùng loét này dễ chảy máu hơn so với những khu vực lưỡi khác.

Trong một số trường hợp, người bệnh còn xuất hiện đau họng kéo dài, cảm giác vướng hoặc khó chịu khi nuốt. Do triệu chứng khá giống viêm họng hay cảm cúm thông thường nên nhiều người có xu hướng chủ quan, dẫn đến chậm trễ trong việc phát hiện bệnh.

Bên cạnh đó, một số triệu chứng ung thư lưỡi giai đoạn đầu khác cũng có thể gặp như: tê lưỡi, thay đổi giọng nói, đau lan lên tai, hơi thở có mùi bất thường… Những dấu hiệu này tuy không đặc hiệu nhưng nếu xuất hiện đồng thời và kéo dài, người bệnh cần được thăm khám chuyên khoa càng sớm càng tốt.

Điều trị ung thư lưỡi ở giai đoạn sớm và các phương pháp thường áp dụng

Việc điều trị ung thư lưỡi không có một phác đồ chung cho tất cả bệnh nhân. Trên thực tế, mỗi người sẽ có biểu hiện bệnh, mức độ tiến triển và thể trạng khác nhau. Vì vậy, bác sĩ chuyên khoa sẽ căn cứ vào triệu chứng ung thư lưỡi giai đoạn đầu, mức độ xâm lấn của khối u, nguyện vọng cá nhân cũng như tình trạng sức khỏe tổng thể để xây dựng hướng điều trị phù hợp và hiệu quả nhất.

Hiện nay, các phương pháp điều trị ung thư lưỡi thường được áp dụng bao gồm:

Phẫu thuật

Phẫu thuật vẫn là phương pháp điều trị chủ đạo đối với ung thư lưỡi. Tuy nhiên, do nhiều bệnh nhân chỉ phát hiện bệnh khi đã ở giai đoạn tiến triển, việc can thiệp thường phải thực hiện triệt để, có thể cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ lưỡi tùy theo kích thước và vị trí khối u.

Ở những trường hợp ung thư lưỡi giai đoạn muộn, phẫu thuật thường cần phối hợp với các phương pháp khác nhằm kiểm soát bệnh, kéo dài thời gian sống và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Với các trường hợp khối u gây chảy máu nhiều, bác sĩ có thể chỉ định can thiệp phẫu thuật để xử lý mạch máu nhằm cầm máu kịp thời.

Xạ trị

Xạ trị có thể được sử dụng đơn lẻ hoặc kết hợp cùng phẫu thuật và hóa trị, tùy thuộc vào từng giai đoạn bệnh. Phương pháp này đôi khi được chỉ định trước phẫu thuật nhằm thu nhỏ khối u, giảm đau và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình can thiệp ngoại khoa.

Ngoài ra, xạ trị áp sát cũng là một lựa chọn trong một số trường hợp tổn thương khu trú ở lưỡi, bằng cách đưa nguồn phóng xạ tiếp cận trực tiếp vùng bệnh để tiêu diệt tế bào ung thư. Tuy nhiên, với các ca ung thư lưỡi giai đoạn muộn, xạ trị triệt căn thường không còn là chỉ định ưu tiên.

Hóa trị

Hóa trị có thể được thực hiện theo nhiều hình thức như hóa trị toàn thân hoặc truyền thuốc trực tiếp qua động mạch lưỡi. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định hóa trị đơn thuần hoặc phối hợp nhiều loại thuốc nhằm nâng cao hiệu quả điều trị.

Nhiều nghiên cứu cho thấy đa hóa trị thường mang lại kết quả khả quan hơn, đồng thời giúp tăng hiệu quả của xạ trị, giảm nguy cơ kháng thuốc và hạn chế khả năng di căn sớm. Phương pháp này thường được áp dụng cho các trường hợp ung thư lưỡi đã tiến triển hoặc khi bệnh không còn đáp ứng tốt với phẫu thuật đơn thuần.

Bác sĩ sẽ căn cứ vào nhiều yếu tố để xây dựng phác đồ điều trị cho bệnh nhân

Xem thêm

• Dấu hiệu của ung thư lưỡi bạn dễ bỏ qua nhất

Kết luận

Nhận biết sớm các triệu chứng ung thư lưỡi giai đoạn đầu chính là chiếc chìa khóa quyết định sự sống còn. Đừng để sự chủ quan với một vết loét "tưởng như nhiệt miệng" làm mất đi cơ hội điều trị tốt nhất.

Bên cạnh đó, nếu bạn muốn hiểu sâu hơn về các bệnh lý ung thư cũng như các kiến thức hữu ích về sức khỏe, hãy truy cập vào fanpage Thuocungthu.net - Hiểu bệnh, hiểu thuốc để cập nhật những thông tin y khoa chính thống cũng như các mẹo bảo vệ sức khỏe.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Ung thư lưỡi có lây qua đường ăn uống hoặc hôn nhau không?

Ung thư lưỡi không phải bệnh truyền nhiễm nên không lây qua tiếp xúc thông thường. Tuy nhiên, virus HPV (một tác nhân gây bệnh) có thể lây truyền qua nụ hôn sâu hoặc quan hệ tình dục đường miệng.

2. Điều trị ung thư lưỡi xong có bị mất tiếng nói không?

Ở giai đoạn đầu, phần lưỡi bị cắt bỏ thường rất nhỏ nên giọng nói hầu như không thay đổi hoặc chỉ bị ảnh hưởng nhẹ trong thời gian ngắn. Sau đó, bệnh nhân có thể tập luyện để phát âm bình thường.

3. Tại sao tôi không hút thuốc vẫn bị ung thư lưỡi?

Ngoài thuốc lá, các yếu tố như nhiễm virus HPV, kích ứng từ răng sâu hoặc đột biến gen tự nhiên vẫn có thể gây bệnh.