Thuốc tiêu sữa là gì?
Thuốc tiêu sữa là các loại thuốc được sử dụng để giảm hoặc ngừng sự sản xuất sữa mẹ bằng cách thay đổi hormone trong cơ thể người mẹ. Các loại thuốc này thường được sử dụng trong trường hợp mẹ muốn dừng việc sản xuất sữa một cách hiệu quả trong giai đoạn cai sữa cho trẻ.
Ngoài ra, nhóm thuốc này cũng được bác sĩ kê đơn trong một số trường hợp rối loạn nội tiết như kinh nguyệt thất thường, u nang buồng trứng hay các vấn đề liên quan đến tuyến yên.
Trên thị trường hiện có nhiều loại thuốc có thể ức chế quá trình tiết sữa. Bao gồm:
- - Cabergoline
- - Bromocriptine
- - Quinagolide
Các loại thuốc này có chung đồng dạng với dopamine, một hormone tự nhiên trong cơ thể. Khi lượng dopamine tăng cao trong máu, hormone prolactin - một trong những hormone tiết sữa - sẽ bị ức chế. Vì đặc tính này, các nhà nghiên cứu đã phát triển thuốc tiêu sữa để giảm tiết sữa trong cơ thể mẹ bầu.
Bên cạnh đó, thuốc tránh thai có chứa Ethinyl Estradiol cũng góp phần làm giảm lượng sữa mẹ. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc tiêu sữa cần được thực hiện dưới sự chỉ định và giám sát của chuyên gia y tế, vì cách sử dụng thuốc khác nhau tuỳ thuộc vào loại thuốc và tình trạng sức khỏe của mỗi người.
Tác dụng phụ khi dùng thuốc tiêu sữa
Giống như phần lớn những loại thuốc khác, thuốc tiêu sữa cũng có thể gây ra một vài tác dụng phụ, ảnh hưởng ít nhiều đến sức khỏe người dùng. Dưới đây là một số tác dụng phụ phổ biến:
Đối với mẹ
Thuốc tiêu sữa tiềm ẩn nhiều rủi ro và chị em có thể gặp phải một số tác dụng không mong muốn. Đầu tiên là sự thay đổi nhanh chóng của nội tiết tố và sự tăng cao dopamine trong máu. Phía sau là một loạt các tác dụng phụ như: Đau đầu, chóng mặt, nôn nao, chán ăn, rụng tóc, tụt huyết áp, thiếu máu và dễ cáu gắt…
Do đó, mẹ sau sinh cần tuân thủ theo đúng hướng dẫn của bác sĩ về việc sử dụng thuốc, tuyệt đối không tự ý sử dụng thuốc hoặc lạm dụng thuốc bởi hành động này có thể khiến mẹ gặp phải nhiều vấn đề không đáng có.
Đối với bé
Các nghiên cứu chỉ ra rằng, khi mẹ sử dụng thuốc tiêu sữa, trong sữa sẽ có chứa các thành phần có nguy cơ ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ của em bé. Do vậy, các chuyên gia thường khuyến cáo, sau khi sử dụng loại thuốc này, mẹ tuyệt đối không nên tiếp tục cho con bú. Thay vào đó, để bé yêu có thể phát triển toàn diện, mẹ bầu nên sử dụng các loại sữa công thức để hỗ trợ, hoặc sữa đã vắt (cất trữ) trước khi uống thuốc.
Uống thuốc tiêu sữa bao lâu thì hết sữa?
Tùy cơ địa của từng chị em, thời gian tác dụng của thuốc có thể khác nhau. Ngoài ra còn tùy thuộc vào lượng sữa ở giai đoạn này, loại thuốc được chỉ định, liều lượng cụ thể cũng là những yếu tố ảnh hưởng đến thời gian phát huy tác dụng của thuốc.
Nhìn chung, sau khoảng 1 tuần, chị em sẽ cảm thấy sữa ngừng tiết. Thế nhưng trong một số trường hợp, tác dụng giảm tiết sữa của thuốc lại phát huy sau 2 đến 3 ngày. Cụ thể, tiến trình tác động của thuốc tiêu sữa đến cơ thể người mẹ có thể được mô tả như sau:
- Trong 1 đến 2 ngày đầu: Thuốc hầu như chưa tác động nhiều đến cơ thể, lượng sữa tiết ra gần như chưa thay đổi. Mặc dù vậy, chị em đã bắt đầu cảm thấy ngực ít căng tức hơn trước.
- Từ 3 đến 5 ngày tiếp theo: Thuốc bắt đầu phát huy tác dụng rõ nét. Trong đó, lượng sữa tiết ra giảm rõ rệt, hai bầu ngực nhẹ và mềm mại hơn. Trong một số trường hợp, chị em có thể cảm thấy hơi khó chịu nhưng cảm giác này thường biến mất ngay sau đó.
- Từ 5 đến 7 ngày tiếp theo: Dừng tiết sữa hoàn toàn. Trường hợp còn tiết sữa, lượng sữa thường rất ít. Để phòng ngừa nguy cơ viêm nhiễm, tắc sữa, chị em nên chú trọng vệ sinh bầu ngực.
Với những chị em trẻ tuổi, nội tiết tố vẫn dồi dào và hoạt động mạnh, thời gian để sữa ngừng tiết hoàn toàn thường kéo dài hơn.
Những điều mẹ cần nhớ trước khi bắt đầu cai sữa cho bé
- - Nên tránh lạm dụng các loại thuốc làm giảm sữa quá nhanh, vì điều này dễ khiến bé khó chịu và hay quấy.
- - Tập cho bé thích nghi bằng cách cắt bớt từng cữ bú trong ngày một cách từ từ.
- - Mẹ nên ưu tiên cai bú đêm trước, sau đó mới chuyển sang cai các cữ ban ngày.
- - Nếu đã ngừng cho bú một thời gian nhưng vẫn còn sữa, có thể do mẹ dùng thuốc tiêu sữa chưa phù hợp.
- - Mẹ có thể dựa vào những biểu hiện sẵn sàng từ phía bé để quyết định khi nào nên cai sữa cho bé.
- - Mẹ có thể kết hợp uống thuốc tiêu sữa với các cách khác như dùng ti giả, giảm bú từng bước… để việc cai sữa hiệu quả và an toàn hơn.
Các mẹ nên hút sữa cấp đông giữ trữ, làm giảm căng tức ngực khi bắt đầu cai sữa cho bé hoặc uống thuốc tiêu sữa
Phương pháp tiêu sữa không cần dùng thuốc
Phương pháp dùng thuốc tiêu sữa mặc dù mang lại hiệu quả cao nhưng cũng có rất nhiều rủi ro ảnh hưởng đến sức khỏe. Dưới đây là một số phương pháp an toàn giúp mẹ tiêu sữa hiệu quả:
- - Giảm dần việc cho con bú: Đây là phương pháp tự nhiên và an toàn nhất để giảm tiết sữa. Bạn có thể dần dần giảm số lần cho con bú trong ngày hoặc giảm thời gian mỗi lần cho con bú. Điều này cho phép cơ thể dần dần điều chỉnh sản xuất sữa theo yêu cầu.
- - Điều chỉnh chế độ ăn uống: Một số thực phẩm có thể tăng sản xuất sữa, vì vậy việc giảm tiêu thụ những thực phẩm này có thể giúp giảm tiết sữa. Hạn chế tiêu thụ các loại thực phẩm giàu protein như thịt, các sản phẩm sữa và đậu, cũng như các loại hạt. Tăng cường tiêu thụ các loại thực phẩm có chứa chất cung cấp năng lượng như rau xanh, trái cây, ngũ cốc.
- - Sử dụng bắp cải: Đắp lá bắp cải lên vùng ngực giúp hạn chế việc tiết sữa cũng như làm dịu cảm giác đau, khó chịu khi mẹ bị căng sữa. Lưu ý cần rửa và lau khô bắp cải thật sạch sẽ trước khi sử dụng.
- - Sử dụng lá bạc hà: Đặt lá bạc hà tươi lên vùng ngực có thể giúp giảm sữa tiết ra. Lá bạc hà có tính chất làm mát và có thể giảm kích thích tuyến sữa.
- - Sử dụng áo ngực hỗ trợ giảm tiết sữa: Áo được thiết kế đặc biệt để giúp giảm lượng sữa tiết ra từ tuyến sữa. Đây là một phụ kiện hữu ích cho những người mẹ muốn dừng cho con bú một cách từ từ hoặc giảm lượng sữa sản xuất một cách thoải mái và tiện lợi hơn.
Thuốc tiêu sữa cho mẹ chỉ có tác dụng thay đổi hormone, làm giảm lượng sữa tiết ra nên không có khả năng kích sữa trở lại. Trong trường hợp muốn sữa quay về, mẹ có thể tham khảo một số biện pháp giúp lợi sữa như: Sử dụng máy hút sữa, cho con bú lại, ăn móng giò, đậu phộng, ngũ cốc yến mạch, rong biển, cốm lợi sữa,...
Sau khi uống thuốc tiêu sữa, mẹ hoàn toàn có thể kích sữa lại bằng những cách lấy lại sữa mẹ đã mất.