Ung thư thanh quản giai đoạn 3: Nguyên nhân, chẩn đoán, hướng điều trị

Ung thư thanh quản giai đoạn 3 là tình trạng tiến triển nghiêm trọng của ung thư thanh quản, khi khối u đã xâm lấn sâu vào các cấu trúc lân cận nhưng chưa lan rộng ra các hạch bạch huyết xa hoặc cơ quan khác. Đây là giai đoạn mà việc nhận biết sớm triệu chứng, thực hiện chẩn đoán chính xác và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp trở nên đặc biệt quan trọng, quyết định trực tiếp đến tiên lượng và chất lượng sống của bệnh nhân. Theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ (ACS, 2023), nếu được phát hiện và điều trị kịp thời, tỷ lệ sống sau 5 năm của bệnh nhân giai đoạn 3 có thể đạt 40–60%. Tuy nhiên, nhiều người vẫn bỏ lỡ cơ hội điều trị tối ưu do thiếu nhận biết triệu chứng ban đầu như khàn tiếng kéo dài, khó nuốt hay ho ra máu. Bài viết này, Thuốc Ung Thư sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện về ung thư thanh quản giai đoạn 3, giúp bệnh nhân và người nhà có thông tin để chủ động trong chăm sóc sức khỏe.

Ung thư thanh quản giai đoạn 3 là gì?

Thanh quản là cơ quan quan trọng của đường hô hấp và phát âm, được chia thành ba khu vực chính gồm: thượng thanh môn, thanh môn và hạ thanh môn. Trong đó, bệnh ung thư thường gặp nhất ở vùng thanh môn (chiếm khoảng 60–65%), tiếp đến là thượng thanh môn (30–35%) và hiếm gặp hơn ở hạ thanh môn (khoảng 5%).

Ung thư thanh quản giai đoạn 3 được xếp vào nhóm ung thư tiến triển tại chỗ – tại vùng. Ở giai đoạn này, khối u không còn khu trú mà đã xâm lấn các mô lân cận, có thể làm dây thanh mất hoặc giảm khả năng vận động, đồng thời xuất hiện di căn hạch bạch huyết vùng cổ. Chính vì vậy, các biểu hiện lâm sàng thường khá rõ rệt và ảnh hưởng đáng kể đến chức năng nói, thở cũng như chất lượng sống của người bệnh.

So với giai đoạn sớm, bệnh ung thư thanh quản ở giai đoạn 3 có tiên lượng dè dặt hơn, việc điều trị trở nên phức tạp và đòi hỏi phác đồ kết hợp nhiều phương pháp như phẫu thuật, xạ trị hoặc hóa trị. Phần lớn người bệnh được phát hiện ở giai đoạn này là do các triệu chứng đã trở nên nặng nề, sức khỏe suy giảm rõ rệt, khiến hiệu quả điều trị không còn tối ưu như khi chẩn đoán sớm.

Tế bào ung thư thanh quản đã tiến triển nghiêm trọng ở giai đoạn 3 

Xem thêm

• Ung thư thanh quản giai đoạn đầu: Nguyên nhân, triệu chứng và điều trị
• Ung thư thanh quản giai đoạn 2: Nguyên nhân, triệu chứng, cách chữa

Triệu chứng ung thư thanh quản giai đoạn 3

Ở ung thư thanh quản giai đoạn 3, các biểu hiện lâm sàng thường rõ rệt hơn do khối u đã phát triển lớn, xâm lấn tại chỗ hoặc lan sang hạch bạch huyết vùng lân cận. Mức độ và tính chất triệu chứng có thể khác nhau tùy theo vị trí khối u trong thanh quản.

Khàn tiếng kéo dài là dấu hiệu thường gặp, đặc biệt ở ung thư thanh quản vùng thanh môn. Nhờ triệu chứng thay đổi giọng nói xuất hiện sớm, các trường hợp ở vị trí này thường được phát hiện sớm hơn. Ngược lại, ung thư thanh quản vùng thượng thanh môn và hạ thanh môn thường tiến triển âm thầm, ít biểu hiện rõ ràng trong giai đoạn đầu, nên khi được chẩn đoán, bệnh thường đã ở giai đoạn tiến triển, kèm theo tổn thương tại chỗ hoặc di căn hạch cổ.

Một số triệu chứng phổ biến có thể gặp trong ung thư thanh quản giai đoạn 3 bao gồm:

• Ho kéo dài: Ho khan dai dẳng, thường gặp ở người hút thuốc lâu năm; một số trường hợp có thể ho ra máu.
• Khó nuốt: Cảm giác vướng nghẹn khi nuốt nước bọt hoặc thức ăn, đau khi nuốt, cảm giác như có dị vật mắc ở cổ họng.
• Bất thường vùng họng – thanh quản: Đau rát cổ họng, sưng nề vùng cổ, khàn giọng kéo dài không cải thiện dù đã điều trị nội khoa; giọng nói yếu, nói nhanh mệt, thậm chí mất tiếng.
• Rối loạn hô hấp: Thở khò khè, thở rít, khó thở tăng dần, cảm giác hụt hơi hoặc thở ồn ào do khối u gây chèn ép đường thở.

Ho kéo dài cũng là triệu chứng ung thư thanh quản giai đoạn 3

Tiên lượng sống của bệnh nhân ung thư thanh quản giai đoạn 3

Theo các số liệu thống kê y tế tại Anh, trong đó có dữ liệu từ Văn phòng Thống kê Quốc gia (ONS), tỷ lệ sống sau 5 năm của bệnh nhân ung thư thanh quản giai đoạn 3 dao động khoảng 40–50%. Con số này phản ánh bức tranh tổng quan về hiệu quả điều trị ở giai đoạn bệnh đã tiến triển, song không mang tính khẳng định tuyệt đối cho từng trường hợp cụ thể.

Trên thực tế, tiên lượng sống của bệnh nhân ung thư thanh quản chỉ có giá trị tham khảo. Khả năng sống còn phụ thuộc chủ yếu vào giai đoạn bệnh tại thời điểm được chẩn đoán, bao gồm mức độ xâm lấn của khối u tại chỗ, sự lan rộng đến hạch bạch huyết và nguy cơ di căn xa. Bên cạnh đó, nhiều yếu tố khác cũng có ảnh hưởng đáng kể đến kết quả điều trị và tiên lượng lâu dài, chẳng hạn như:

• Loại tế bào ung thư và độ mô học: Độ mô học phản ánh mức độ biến đổi bất thường của tế bào ung thư dưới kính hiển vi. Các tế bào có độ mô học cao thường phát triển nhanh, xâm lấn mạnh và đi kèm tiên lượng kém hơn.
• Vị trí khối u trong thanh quản: Ung thư khu vực thanh môn thường được phát hiện sớm hơn do gây khàn tiếng rõ rệt, nhờ đó đáp ứng điều trị và khả năng bảo tồn chức năng thanh quản thường tốt hơn so với ung thư vùng thượng thanh môn hoặc hạ thanh môn.
• Thể trạng và sức khỏe tổng thể của người bệnh: Người có thể trạng tốt, ít bệnh nền sẽ có khả năng chịu đựng các phương pháp điều trị như phẫu thuật, xạ trị hoặc hóa trị tốt hơn, từ đó cải thiện tiên lượng sống.
• Thói quen hút thuốc lá sau chẩn đoán: Việc tiếp tục hút thuốc không chỉ làm giảm hiệu quả điều trị mà còn làm tăng nguy cơ xuất hiện ung thư thứ phát, khiến tiên lượng của bệnh nhân ung thư thanh quản giai đoạn 3 trở nên xấu hơn.

Nhìn chung, mặc dù ung thư thanh quản giai đoạn 3 là giai đoạn bệnh nặng, nhưng với chiến lược điều trị phù hợp, tuân thủ phác đồ và thay đổi lối sống tích cực, nhiều bệnh nhân vẫn có thể kéo dài thời gian sống và cải thiện chất lượng cuộc sống đáng kể.

Phương pháp chẩn đoán ung thư thanh quản giai đoạn 3

Để xác định chính xác Ung thư thanh quản giai đoạn 3, bác sĩ thường phối hợp nhiều kỹ thuật chẩn đoán chuyên sâu nhằm đánh giá toàn diện mức độ tổn thương và xây dựng phác đồ điều trị tối ưu cho từng người bệnh.

Nội soi thanh quản là bước quan trọng giúp quan sát trực tiếp các bất thường tại vùng thanh quản thông qua hệ thống ống soi gắn camera. Trong quá trình nội soi, bác sĩ có thể tiến hành lấy mẫu mô nghi ngờ để sinh thiết, từ đó xác định chính xác tính chất ác tính của tế bào. Bên cạnh đó, nội soi tai mũi họng còn hỗ trợ đánh giá tổng thể đường hô hấp trên trước và trong quá trình điều trị.

Các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như chụp CT, MRI hoặc siêu âm vùng cổ đóng vai trò quan trọng trong việc xác định kích thước khối u, mức độ xâm lấn vào các cấu trúc lân cận cũng như tình trạng di căn hạch. Những thông tin này giúp bác sĩ lựa chọn chiến lược điều trị phù hợp và hiệu quả hơn.

Trong trường hợp hạch nghi ngờ di căn nhưng khó kết luận bằng hình ảnh học, người bệnh có thể được chỉ định sinh thiết hạch bằng chọc hút kim nhỏ (FNA) hoặc sinh thiết lõi. Kết quả xét nghiệm mô bệnh học sẽ giúp làm rõ mức độ lan rộng của bệnh, góp phần nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán Ung thư thanh quản giai đoạn 3.

Ung thư thanh quản giai đoạn 3 điều trị ra sao?

Việc lựa chọn phương pháp điều trị ung thư thanh quản giai đoạn 3 phụ thuộc chủ yếu vào vị trí khối u trong thanh quản cũng như mức độ xâm lấn và lan rộng sang các cấu trúc lân cận. Đây là giai đoạn bệnh đã tiến triển, đòi hỏi chiến lược điều trị toàn diện và cá thể hóa cho từng người bệnh.

Bên cạnh đặc điểm khối u, nhiều yếu tố khác cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng phác đồ điều trị như: tuổi tác, thể trạng chung, các bệnh lý đi kèm, khả năng dung nạp điều trị cũng như mong muốn bảo tồn chức năng nói và nuốt của người bệnh. Hiện nay, xu hướng điều trị ưu tiên bảo tồn thanh quản ngày càng được chú trọng, trong đó hóa trị và xạ trị giữ vai trò trung tâm.

Ung thư thanh quản thượng thanh môn giai đoạn 3 có thể được điều trị bằng hóa trị tân bổ trợ (hóa trị dẫn đầu), xạ trị đơn thuần hoặc phối hợp phẫu thuật cắt thanh quản kèm nạo vét hạch cổ, tùy theo mức độ đáp ứng và đánh giá cụ thể của bác sĩ chuyên khoa.

Ung thư thanh quản vùng thanh môn giai đoạn 3 thường được chỉ định hóa xạ trị đồng thời nhằm kiểm soát khối u và bảo tồn chức năng thanh quản. Trong một số trường hợp, phẫu thuật hoặc xạ trị đơn thuần có thể được cân nhắc, kết hợp thêm các liệu pháp điều trị đích hoặc miễn dịch khi phù hợp.

Ung thư thanh quản hạ thanh môn giai đoạn 3 chủ yếu được điều trị bằng xạ trị, hóa xạ trị đồng thời hoặc phối hợp phẫu thuật, tùy thuộc vào phạm vi tổn thương và tình trạng sức khỏe tổng thể của người bệnh.

Do tính chất phức tạp của bệnh ở giai đoạn tiến triển, điều trị ung thư thanh quản giai đoạn 3 cần được thực hiện tại các cơ sở y tế chuyên sâu, với sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều chuyên khoa như tai mũi họng, ung bướu, xạ trị và hồi phục chức năng. Việc trao đổi kỹ lưỡng giữa bác sĩ, người bệnh và gia đình sẽ giúp lựa chọn được phác đồ điều trị tối ưu, nâng cao hiệu quả và chất lượng sống sau điều trị.

Chăm sóc người bệnh ung thư thanh quản giai đoạn 3 đúng cách

Việc chăm sóc toàn diện đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều trị ung thư thanh quản giai đoạn 3, giúp người bệnh cải thiện thể trạng, nâng cao hiệu quả điều trị và rút ngắn thời gian hồi phục. Trong giai đoạn đang điều trị, chế độ dinh dưỡng cần được điều chỉnh phù hợp với tình trạng nuốt khó và tổn thương vùng họng. Người bệnh nên lựa chọn các món ăn mềm, dễ tiêu hóa như cháo, súp, thức ăn xay nhuyễn hoặc dạng sệt, đồng thời hạn chế các thực phẩm cứng, khô hoặc khó nhai để tránh gây đau và kích ứng.

Sau khi kết thúc phác đồ điều trị, thực đơn cần được đa dạng hóa nhằm bổ sung đầy đủ dưỡng chất cho cơ thể. Việc tăng cường rau xanh, trái cây tươi, protein chất lượng cao và các món ăn phù hợp khẩu vị sẽ giúp người bệnh phục hồi sức khỏe tốt hơn và duy trì cân nặng ổn định.

Bên cạnh dinh dưỡng, người mắc ung thư thanh quản giai đoạn 3 cần đặc biệt lưu ý tránh các loại đồ uống và trái cây có tính acid cao, thực phẩm cay nóng hoặc nhiều gia vị vì có thể làm tổn thương niêm mạc họng. Việc ngưng hoàn toàn thuốc lá, hạn chế tối đa rượu bia là yếu tố then chốt giúp giảm nguy cơ biến chứng và tái phát bệnh. Đồng thời, duy trì lối sống lành mạnh với các hoạt động thể chất nhẹ nhàng như đi bộ, tập dưỡng sinh, yoga hoặc các bài tập phục hồi chức năng sẽ góp phần nâng cao sức đề kháng và cải thiện tinh thần.

Ngoài ra, người bệnh cần tuân thủ lịch tái khám định kỳ theo chỉ định của bác sĩ để theo dõi diễn tiến bệnh, đánh giá đáp ứng điều trị và kịp thời điều chỉnh phương pháp chăm sóc khi cần thiết. Sự kết hợp hài hòa giữa dinh dưỡng khoa học, lối sống tích cực và chăm sóc y tế chuyên sâu chính là nền tảng giúp người bệnh ung thư thanh quản giai đoạn 3 nâng cao chất lượng cuộc sống và gia tăng cơ hội điều trị thành công.

Dinh dưỡng hợp lý giúp hỗ trợ phục hồi sức khỏe ở bệnh nhân ung thư thanh quản giai đoạn 3

Xem thêm

• Ung thư thanh quản có nguy hiểm không nếu điều trị kịp thời?
• Phương pháp điều trị ung thư thanh quản hiệu quả hiện nay

Kết luận

Ung thư thanh quản giai đoạn 3 là tình trạng nghiêm trọng nhưng không phải là vô phương cứu chữa. Việc hiểu rõ nguyên nhân, nhận biết triệu chứng, thực hiện chẩn đoán chính xác và lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp đóng vai trò quyết định trong tiên lượng của bệnh nhân.

Bên cạnh đó, nếu bạn muốn hiểu sâu hơn về các bệnh lý ung thư cũng như các kiến thức hữu ích về sức khỏe, hãy truy cập vào fanpage Thuocungthu.net - Hiểu bệnh, hiểu thuốc để cập nhật những thông tin y khoa chính thống cũng như các mẹo bảo vệ sức khỏe.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Ung thư thanh quản giai đoạn 3 có chữa được không?

Mặc dù giai đoạn 3 là tiến triển nghiêm trọng, nhưng nếu điều trị đúng phác đồ đa mô thức, bệnh nhân vẫn có cơ hội sống cao và duy trì chức năng thanh quản.

Thời gian điều trị kéo dài bao lâu?

Tùy thuộc vào phác đồ:

• Phẫu thuật + xạ trị: 6–12 tuần
• Hóa trị kết hợp xạ trị: 4–6 tuần

Bệnh nhân cần kiên trì và tuân thủ hướng dẫn bác sĩ để đạt hiệu quả tối ưu.

Có cần thay đổi lối sống sau điều trị không?

Có, bao gồm:

• Ngưng hút thuốc, hạn chế rượu bia
• Ăn uống khoa học, giàu dinh dưỡng
• Tập luyện nhẹ nhàng, giảm căng thẳng
• Lối sống lành mạnh giúp tăng khả năng phục hồi và giảm nguy cơ tái phát.