Ù tai ung thư vòm họng: Dấu hiệu cảnh báo sớm không nên bỏ qua

Ù tai là triệu chứng rất phổ biến. Phần lớn người bệnh cho rằng đó chỉ là vấn đề tạm thời của tai hoặc do căng thẳng, mất ngủ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng tai mũi họng, có không ít trường hợp ù tai kéo dài lại là dấu hiệu sớm của ung thư vòm họng – một bệnh lý ác tính nguy hiểm nhưng thường bị phát hiện muộn.

Điều đáng lo ngại là ung thư vòm họng giai đoạn đầu không gây đau rõ rệt, triệu chứng lại mơ hồ, dễ nhầm với các bệnh tai mũi họng thông thường. Vì vậy, việc nhận diện đúng đặc điểm ù tai ung thư vòm họng có ý nghĩa rất lớn trong chẩn đoán sớm và cải thiện tiên lượng sống cho người bệnh.

Ù tai ung thư vòm họng là gì?

Ung thư vòm họng là bệnh lý ác tính hình thành từ các tế bào bất thường tại vùng vòm mũi họng – khu vực nằm sâu phía sau mũi và phía trên họng. Do vị trí giải phẫu đặc thù, các triệu chứng ban đầu của bệnh thường âm thầm, dễ bị bỏ qua. Trong đó, ù tai được xem là một dấu hiệu khá điển hình và cần đặc biệt lưu ý.

Vậy ù tai là gì? Đây là hiện tượng người bệnh nghe thấy những âm thanh lạ như tiếng ve kêu, tiếng ù, rít hoặc xì xào trong tai, mặc dù môi trường xung quanh hoàn toàn yên tĩnh. Những âm thanh này có thể xuất hiện liên tục hoặc ngắt quãng, với mức độ từ nhẹ đến nặng, thậm chí ảnh hưởng đáng kể đến khả năng tập trung và nghe âm thanh bên ngoài.

Các nguyên nhân thường gặp gây ù tai

Ù tai không phải lúc nào cũng liên quan đến ung thư. Trên thực tế, tình trạng này có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm:

• Tuổi tác: Quá trình lão hóa tự nhiên khiến chức năng thính giác suy giảm.
• Tiếp xúc với tiếng ồn lớn: Làm việc trong môi trường ồn ào hoặc nghe âm thanh cường độ cao trong thời gian dài.
• Các bệnh lý tai mũi họng: Viêm tai giữa, tai có dịch, nhiễm trùng tai.
• Tổn thương dây thần kinh thính giác: Các sợi thần kinh nhỏ trong tai bị ảnh hưởng.
• Thói quen sinh hoạt không lành mạnh: Sử dụng rượu bia, thuốc lá, chất kích thích.
• Một số bệnh lý toàn thân: Có biểu hiện kèm theo ù tai.

Ù tai ung thư vòm họng có gì khác biệt?

Ù tai ung thư vòm họng thường xảy ra khi khối u phát triển và xâm lấn, gây chèn ép hoặc làm tắc vòi nhĩ. Đặc điểm dễ nhận thấy là người bệnh hay bị ù tai một bên, cảm giác âm thanh như tiếng ve kêu kéo dài, khó chịu.

Ngoài ra, tình trạng ù tai này thường đi kèm với đau đầu âm ỉ, cảm giác nặng đầu, và trong một số trường hợp có thể xuất hiện dịch hoặc mủ trong tai. Đây là những dấu hiệu cảnh báo không nên chủ quan, đặc biệt nếu ù tai kéo dài và không cải thiện sau điều trị thông thường.

Hình ảnh ung thư vòm họng

Nguyên nhân gây ù tai ở người mắc ung thư vòm họng

Ù tai là một trong những triệu chứng có thể xuất hiện ở bệnh nhân ung thư vòm họng, đặc biệt khi khối u phát triển gần các cấu trúc liên quan đến tai giữa và thần kinh thính giác. Tình trạng ù tai ung thư vòm họng không hình thành do một nguyên nhân đơn lẻ mà thường là hệ quả của nhiều yếu tố nguy cơ tác động lâu dài.

• Tác động từ môi trường sống: Những người sinh sống hoặc làm việc trong môi trường ô nhiễm, thường xuyên tiếp xúc với khói bụi, tiếng ồn lớn, khí thải công nghiệp có nguy cơ cao tổn thương đường hô hấp trên. Ngoài ra, việc tiếp xúc kéo dài với các hóa chất độc hại như hydrocacbon thơm, cao su, nhựa tổng hợp… cũng làm gia tăng nguy cơ hình thành ung thư vùng vòm họng.
• Chế độ ăn uống không lành mạnh: Thói quen sử dụng nhiều thực phẩm ướp muối, cá khô, đồ lên men, dưa muối, thịt hun khói trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ tổn thương niêm mạc vòm họng. Các chất nitrosamine trong nhóm thực phẩm này được cho là có liên quan đến quá trình sinh ung thư.
• Thuốc lá và rượu bia: Hút thuốc lá và uống rượu bia thường xuyên không chỉ gây kích ứng niêm mạc đường hô hấp mà còn làm suy giảm khả năng miễn dịch tại chỗ. Đây là những yếu tố nguy cơ quan trọng, góp phần thúc đẩy sự phát triển của ung thư vòm họng và các triệu chứng đi kèm như ù tai, nghe kém.
• Nhiễm virus Epstein–Barr (EBV): Nhiều nghiên cứu đã chứng minh sự hiện diện của virus EBV trong mô ung thư vòm họng cũng như trong huyết thanh của người bệnh. Virus này được xem là yếu tố sinh học quan trọng, có khả năng kích hoạt quá trình biến đổi ác tính của tế bào vòm họng.
• Yếu tố di truyền: Người có người thân mắc ung thư vòm họng thường mang sẵn một số gen nhạy cảm với ung thư. Các gen này vốn tồn tại ở trạng thái “ngủ”, nhưng khi chịu tác động từ môi trường hoặc lối sống không lành mạnh, chúng có thể bị kích hoạt và dẫn đến sự phát triển bất thường của tế bào.
• Yếu tố địa lý: Ung thư vòm họng có tỷ lệ mắc cao tại các quốc gia Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam, trong khi ít gặp hơn ở châu Âu và châu Mỹ. Điều này cho thấy vai trò của yếu tố địa lý, môi trường và thói quen sinh hoạt trong nguy cơ mắc bệnh.

Theo nhận định của nhiều chuyên gia, ung thư vòm họng – cũng như triệu chứng ù tai ung thư vòm họng – thường là kết quả của sự phối hợp đồng thời giữa yếu tố môi trường, sinh học, di truyền và lối sống, chứ không xuất phát từ một nguyên nhân riêng lẻ.

Dấu hiệu nhận biết ù tai do ung thư vòm họng

Ung thư vòm họng là bệnh lý ác tính có diễn tiến âm thầm, đặc biệt ở giai đoạn sớm. Nhiều người bệnh chủ quan vì các biểu hiện ban đầu khá giống với những bệnh tai mũi họng thông thường, dẫn đến phát hiện muộn. Chỉ khi khối u phát triển tại chỗ hoặc lan rộng, các triệu chứng mới trở nên rõ ràng và dai dẳng hơn.

Triệu chứng ung thư vòm họng giai đoạn sớm

Ở giai đoạn đầu, người bệnh có thể xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu sau:

• Ù tai: Đây là biểu hiện khá điển hình. Người bệnh thường cảm thấy ù tai kéo dài, thường chỉ xảy ra ở một bên tai, với cảm giác nghe thấy tiếng vo ve, rít nhẹ bên trong. Tình trạng ù tai ung thư vòm họng dễ bị nhầm với viêm tai giữa hoặc rối loạn thính giác thông thường.
• Đau đầu âm ỉ: Cơn đau thường khu trú một bên đầu, xuất hiện từng đợt hoặc kéo dài dai dẳng, khiến người bệnh dễ lầm tưởng với đau đầu do stress, rối loạn thần kinh hay bệnh mạch máu não.
• Ngạt mũi kéo dài: Ban đầu, người bệnh chỉ bị tắc một bên mũi, kèm theo chảy dịch nhầy. Về sau, tình trạng ngạt mũi nặng dần, có thể xuất hiện dịch mủ, lẫn máu khi xì mũi hoặc chảy máu cam tái diễn.
• Nổi hạch vùng cổ: Hạch thường xuất hiện ở góc hàm hoặc dọc theo cổ, kích thước nhỏ, chắc, ít di động và không gây đau. Do không gây khó chịu rõ rệt nên dấu hiệu này rất dễ bị bỏ qua.
• Thay đổi giọng nói: Khi khối u lan rộng, ảnh hưởng đến các cấu trúc xung quanh, người bệnh có thể nhận thấy giọng nói trở nên khàn, đục hoặc khác thường so với trước đây.
• Đau họng và khó nuốt: Cảm giác đau tăng lên khi nuốt nước bọt hoặc thức ăn. Khối u tại vòm họng có thể gây cản trở đường nuốt, khiến người bệnh dễ bị nghẹn hoặc cảm giác vướng trong cổ họng. Khi bệnh tiến triển, có thể kèm theo hiện tượng chảy máu tại vùng họng.

Triệu chứng ung thư vòm họng giai đoạn muộn

Ở giai đoạn sau, khối u phát triển lớn hơn và xâm lấn sang các cơ quan lân cận, gây ra các triệu chứng nặng nề hơn như:

• Đau đầu dữ dội, kéo dài
• Ù tai ung thư vòm họng tăng mức độ và không thuyên giảm
• Suy giảm thính lực rõ rệt
• Ngạt mũi liên tục, kèm theo chảy máu mũi thường xuyên

Những dấu hiệu trên cho thấy bệnh đã tiến triển phức tạp và cần được thăm khám, chẩn đoán sớm để nâng cao hiệu quả điều trị.

Triệu chứng ù tai ung thư vòm họng dễ nhầm lẫn với các bệnh khác

Ù tai ung thư vòm họng được điều trị như thế nào?

Khi người bệnh xuất hiện triệu chứng ù tai kéo dài, đặc biệt kèm theo nghẹt mũi, đau đầu, nổi hạch cổ…, việc thăm khám chuyên khoa Tai Mũi Họng là vô cùng cần thiết. Bác sĩ sẽ tiến hành khám vòm họng một cách kỹ lưỡng bằng phương pháp soi gián tiếp qua gương hoặc nội soi bằng ống mềm. Qua đó, có thể phát hiện các tổn thương bất thường như khối u sùi, loét, dễ chảy máu ở vùng vòm họng.

Để chẩn đoán chính xác nguyên nhân gây ù tai ung thư vòm họng, người bệnh thường được chỉ định thực hiện thêm các xét nghiệm chuyên sâu như sinh thiết khối u, chụp CT Scanner vùng vòm họng – nền sọ, chụp MRI, X-quang phổi hoặc siêu âm ổ bụng nhằm đánh giá mức độ xâm lấn và khả năng di căn của bệnh.

Sau khi xác định rõ giai đoạn ung thư, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp với từng trường hợp cụ thể. Các phương pháp điều trị thường được áp dụng bao gồm:

• Xạ trị: Đây là phương pháp điều trị chủ đạo trong ung thư vòm họng, đặc biệt hiệu quả nếu bệnh được phát hiện sớm. Xạ trị bằng máy Cobalt-60 cho kết quả khả quan, nhất là với ung thư biểu mô không biệt hóa.
• Nạo vét hạch cổ: Áp dụng khi có hạch di căn vùng cổ, có thể thực hiện trước hoặc sau xạ trị tùy tình trạng bệnh.
• Hóa trị: Thường được chỉ định ở giai đoạn muộn, khi khối u đã lan rộng hoặc có di căn xa, nhằm kiểm soát sự tiến triển của bệnh và cải thiện tiên lượng.

Thực tế cho thấy, việc phát hiện sớm các dấu hiệu như ù tai kéo dài có ý nghĩa rất lớn trong điều trị ung thư vòm họng. Ở giai đoạn sớm, bệnh tiến triển chậm, ít ảnh hưởng đến sức khỏe toàn thân và khả năng kiểm soát bệnh cao, thời gian điều trị thường kéo dài khoảng 1–2 năm. Ngược lại, nếu bệnh được phát hiện muộn, đã xâm lấn rộng hoặc di căn đến các cơ quan khác, tiên lượng sẽ xấu hơn và nguy cơ tử vong tăng cao.

Chủ động phòng ngừa ung thư vòm họng

Trong y học, phòng bệnh luôn được xem là giải pháp tối ưu hơn điều trị. Ung thư vòm họng được ghi nhận có khoảng 70% liên quan đến các yếu tố từ môi trường và lối sống, trong khi 30% còn lại chịu ảnh hưởng bởi cơ địa và yếu tố di truyền. Vì vậy, việc xây dựng chế độ sinh hoạt khoa học đóng vai trò rất quan trọng trong phòng ngừa bệnh.

Mỗi người nên duy trì chế độ ăn uống cân đối, cung cấp đầy đủ dưỡng chất cho cơ thể. Cần hạn chế mỡ động vật, giảm lượng thịt đỏ trong khẩu phần ăn, đồng thời tăng cường rau xanh và trái cây tươi giàu vitamin C, E để nâng cao sức đề kháng. Bên cạnh đó, tuyệt đối tránh xa các tác nhân gây hại như rượu bia, thuốc lá và các chất kích thích – những yếu tố đã được chứng minh làm tăng nguy cơ ung thư vùng đầu cổ.

Đặc biệt, khi cơ thể xuất hiện những dấu hiệu bất thường kéo dài như đau họng, nghẹt mũi một bên, nổi hạch cổ hoặc tình trạng ù tai nghi ngờ liên quan đến ù tai ung thư vòm họng, người bệnh không nên chủ quan. Việc thăm khám sớm tại các cơ sở y tế chuyên khoa sẽ giúp chẩn đoán chính xác tình trạng sức khỏe và can thiệp kịp thời, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị và cải thiện tiên lượng bệnh.

Chế độ ăn uống phù hợp sẽ giúp phòng ngừa bệnh ung thư vòm họng

Xem thêm

• Sự thật về viêm họng hạt có gây ung thư vòm họng không?
• Hiểu đúng về ung thư vòm họng di căn
• Ung thư vòm họng có chết không? Sự thật không phải ai cũng biết

Kết luận

Ù tai là triệu chứng phổ biến nhưng không nên chủ quan, đặc biệt khi ù tai kéo dài, xảy ra một bên tai và kèm theo các dấu hiệu tai mũi họng bất thường. Việc nhận diện sớm ù tai ung thư vòm họng giúp người bệnh không bỏ lỡ thời điểm vàng trong chẩn đoán và điều trị.

Bên cạnh đó, nếu bạn muốn hiểu sâu hơn về các bệnh lý ung thư cũng như các kiến thức hữu ích về sức khỏe, hãy truy cập vào fanpage Thuocungthu.net - Hiểu bệnh, hiểu thuốc để cập nhật những thông tin y khoa chính thống cũng như các mẹo bảo vệ sức khỏe.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Ù tai bao lâu thì cần đi khám?

Nếu ù tai kéo dài trên 2 tuần và không có dấu hiệu cải thiện, bạn nên đi khám chuyên khoa tai mũi họng.

Ù tai có chắc chắn là ung thư vòm họng không?

Không. Phần lớn ù tai là lành tính. Tuy nhiên, ù tai một bên kéo dài cần được loại trừ ung thư vòm họng.

Ung thư vòm họng giai đoạn đầu có chữa được không?

Có. Nếu phát hiện sớm, khả năng điều trị thành công rất cao.