Những tác dụng phụ thường gặp khi uống thuốc cắt sữa

Thuốc cắt sữa (tiêu sữa) hoạt động bằng cách ức chế prolactin, thường gây ra các tác dụng phụ không mong muốn cho mẹ, nếu trẻ có bú sữa mẹ khi mẹ đang uống thuốc sẽ gây ảnh hưởng xấu đến con do thuốc có bài tiết qua sữa. Đây cũng là lý do vì sao không nên tự ý dùng thuốc cắt sữa nếu không có tư vấn y tế.

Thuốc tiêu sữa là gì?

Thuốc tiêu sữa là nhóm các loại thuốc được sử dụng để giảm hoặc ngừng sự sản xuất sữa mẹ bằng cách thay đổi hormone trong cơ thể người mẹ. Các loại thuốc này thường được sử dụng trong trường hợp mẹ muốn dừng việc sản xuất sữa một cách hiệu quả trong giai đoạn cai sữa cho trẻ.

Có một số loại thuốc tiêu sữa phổ biến hiện nay, bao gồm: Cabergoline, quinagolide, bromocriptine

Các loại thuốc này có chung đồng dạng với dopamine, một hormone tự nhiên trong cơ thể. Khi lượng dopamine tăng cao trong máu, hormone prolactin - một trong những hormone tiết sữa - sẽ bị ức chế. Vì đặc tính này, các nhà nghiên cứu đã phát triển thuốc tiêu sữa để giảm tiết sữa trong cơ thể mẹ, thuận lợi cho quá trình cai sữa cho em bé.

Bên cạnh đó, thuốc tránh thai có chứa Ethinyl Estradiol cũng góp phần làm giảm lượng sữa mẹ. Tuy nhiên, tất cả những loại thuốc này chỉ được dùng khi có chỉ định và theo dõi chặt chẽ từ bác sĩ, vì chúng có thể gây ra nhiều phản ứng phụ không mong muốn cho mẹ và bé.

Thuốc Dostinex thường được bác sĩ chỉ định trong đều trị ngưng tiết sữa

Những tác dụng phụ của thuốc cắt sữa

Chóng mặt, đau đầu, buồn nôn

Đây là tác dụng phụ thường gặp nhất, đặc biệt trong vài ngày đầu dùng thuốc:

• Chóng mặt, choáng váng
• Đau đầu âm ỉ hoặc dữ dội
• Buồn nôn, nôn ói
• Mệt mỏi, uể oải

Nguyên nhân chủ yếu do thuốc tác động lên hệ thần kinh trung ương và sự thay đổi đột ngột hormone prolactin.

Rối loạn tiêu hóa

Nhiều bà mẹ có thể gặp các biểu hiện như:

• Đầy bụng, khó tiêu
• Táo bón hoặc tiêu chảy
• Chán ăn

Những triệu chứng này thường nhẹ đến trung bình, nhưng có thể gây khó chịu kéo dài nếu dùng thuốc không phù hợp.

Hạ huyết áp tư thế

Một số thuốc cắt sữa có thể gây ra:

• Choáng khi đứng dậy đột ngột
• Hoa mắt, xây xẩm
• Cảm giác “muốn ngất”

Nguy cơ cao hơn ở phụ nữ sau sinh, người thể trạng yếu hoặc huyết áp thấp.

Căng tức ngực, tắc tia sữa, viêm vú

Nghe có vẻ ngược, nhưng đây là tác dụng phụ rất thường gặp khi:

• Uống thuốc cắt sữa quá sớm
• Sữa vẫn còn tiết nhiều
• Không vắt sữa hoặc giãn cữ bú hợp lý

Hậu quả có thể gồm:

• Căng tức ngực dữ dội
• Tắc tia sữa
• Viêm vú, thậm chí áp - xe vú

Đây là biến chứng nguy hiểm nhất khi tự ý dùng thuốc.

Rối loạn tâm trạng, trầm cảm

Thuốc cắt sữa làm giảm prolactin – hormone có liên quan đến: cảm xúc, sự gắn kết mẹ – con. Vì vậy, dùng thuốc có thể gây:

• Cáu gắt, lo âu
• Buồn bã, mất ngủ
• Nặng hơn có thể làm trầm cảm sau sinh trầm trọng hơn

Đặc biệt nguy hiểm với người có tiền sử trầm cảm.

Rối loạn nội tiết – kinh nguyệt

Sau khi dùng thuốc cắt sữa, một số mẹ gặp:

• Kinh nguyệt đến sớm hoặc trễ
• Chu kỳ không đều
• Thay đổi nội tiết kéo dài

Thường xảy ra khi dùng liều cao hoặc dùng kéo dài.

Phản ứng không mong muốn khác (ít gặp nhưng cần lưu ý)

• Dị ứng: ngứa, nổi mề đay
• Tim đập nhanh
• Bồn chồn, run tay
• Buồn ngủ nhiều

Thuốc tiêu sữa mang lại hiệu quả nhanh nhưng kéo theo nhiều nguy cơ tiềm ẩn. Mẹ chỉ nên dùng theo đúng chỉ định và liều lượng được bác sĩ chuyên khoa hướng dẫn. Nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, hãy liên hệ bác sĩ ngay để được xử trí kịp thời.

Chỉ nên sử dụng thuốc cắt thuốc khi có chỉ định từ bác sĩ

Những điều mẹ cần nhớ trước khi bắt đầu cai sữa cho bé

Trước khi nghĩ đến việc dùng thuốc tiêu sữa, mẹ nên xem xét kỹ một vài điểm quan trọng khi chuẩn bị cai sữa cho con:

• Nên tránh lạm dụng các loại thuốc làm giảm sữa quá nhanh, vì điều này dễ khiến bé khó chịu và hay quấy.
• Tập cho bé thích nghi bằng cách cắt bớt từng cữ bú trong ngày một cách từ từ.
• Mẹ nên ưu tiên cai bú đêm trước, sau đó mới chuyển sang cai các cữ ban ngày.
• Nếu đã ngừng cho bú một thời gian nhưng vẫn còn sữa, có thể do mẹ dùng thuốc tiêu sữa chưa phù hợp.
• Mẹ có thể dựa vào những biểu hiện sẵn sàng từ phía bé để quyết định khi nào nên cai sữa cho bé.
• Mẹ có thể kết hợp uống thuốc tiêu sữa với các cách khác như dùng ti giả, giảm bú từng bước… để việc cai sữa hiệu quả và an toàn hơn.

Lưu ý đặc biệt:

• Không cho con bú: Thành phần thuốc có thể đi vào sữa mẹ, ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe của trẻ (rối loạn tiêu hóa, kích ứng).
• Cai sữa tự nhiên trước: Nên giảm dần việc cho con bú khoảng 4-5 ngày trước khi dùng thuốc để giảm nhẹ tác dụng phụ.
• Tư vấn bác sĩ: Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc, đặc biệt nếu có tiền sử huyết áp thấp.

Phương pháp tiêu sữa an toàn không cần dùng thuốc

Nếu không muốn sử dụng thuốc tiêu sữa, mẹ bầu có thể thử những phương pháp tự nhiên và an toàn sau:

• Giảm dần việc cho con bú: Bạn có thể dần dần giảm số lần cho con bú trong ngày hoặc giảm thời gian mỗi lần cho con bú.
• Điều chỉnh chế độ ăn uống: Hạn chế tiêu thụ các loại thực phẩm giúp tăng sản xuất sữa, và tăng cường tiêu thụ thực phẩm cung cấp năng lượng.
• Sử dụng bắp cải hoặc lá bạc hà: Đắp lá bắp cải hoặc lá bạc hà lên vùng ngực để giúp giảm tiết sữa và làm dịu cảm giác đau, khó chịu.
• Sử dụng áo ngực hỗ trợ giảm tiết sữa: Áo ngực đặc biệt được thiết kế để giúp giảm lượng sữa tiết ra từ tuyến sữa.

Quá trình cai sữa có thể là một thách thức cho mẹ và trẻ. Để đảm bảo quá trình cai sữa diễn ra thuận lợi và an toàn cho cả mẹ và bé, hãy tìm đến sự tư vấn từ các chuyên gia y tế.