Sau sinh mẹ cần bổ sung vitamin gì

Quá trình mang thai chủ yếu dựa vào nguồn dự trữ vitamin và khoáng chất trong cơ thể. Do đó, bổ sung vitamin cho người mới sinh con cũng là một phần quan trọng trong kế hoạch chăm sóc bản thân. Vậy sau sinh mẹ cần bổ sung vitamin gì?

Mẹ cho con bú có cần bổ sung vitamin không?

Mang thai làm cạn kiệt một số chất dinh dưỡng trong cơ thể, bao gồm folate, canxi và vitamin B6. Hơn nữa, nếu bạn đang cho con bú, liều lượng khuyến nghị hàng ngày của nhiều chất dinh dưỡng thậm chí còn cao hơn so với trong thai kỳ.

Mặc dù chế độ ăn của các bà mẹ mới sinh thường rất bổ dưỡng, nhưng để đáp ứng nhu cầu tăng cao trong thời kỳ cho con bú, phụ nữ cần thêm nhiều năng lượng và vitamin. Thông thường, phụ nữ đang cho con bú không đáp ứng đủ lượng canxi, kẽm, magie và các chất dinh dưỡng quan trọng khác. Lượng vitamin, khoáng chất cần thiết rất nhỏ và đa số phải đưa từ bên ngoài vào nên được gọi là vi chất dinh dưỡng. Việc cung cấp dưỡng chất từ nguồn thực phẩm thường không đủ, vì thế phải bổ sung thêm bằng thuốc hoặc thực phẩm chức năng.

Tuy nhiên, sự lạm dụng vi chất dinh dưỡng (thường gọi là thuốc bổ), thiếu hay thừa vi chất đều gây hậu quả không kém phần nghiêm trọng. Mẹ không nên tự ý mua thuốc bổ về sử dụng, cần đi khám để được bác sĩ tư vấn, hướng dẫn cụ thể và chỉ định sử dụng loại thuốc phù hợp với tình trạng sức khỏe của mẹ và từng giai đoạn phát triển của con, tránh được các tác dụng phụ xảy ra ngoài ý muốn.

Phụ nữa sau sinh cần bổ sung thêm vitamin để duy trì năng lượng, sức khỏe để tạo sữa cho con

Mẹ cần bổ sung vitamin gì sau sinh?

Sắt

Người mới làm mẹ dễ bị thiếu sắt, đặc biệt nếu đã từng thiếu máu khi mang thai. Mệt mỏi, khó thở khi gắng sức và thiếu năng lượng là những triệu chứng điển hình của tình trạng thiếu sắt. Xét nghiệm máu 6 tuần sau sinh sẽ cho biết nồng độ sắt trong máu và lượng sắt dự trữ trong cơ thể.

Khuyến nghị lượng sắt hàng ngày đối với phụ nữ đang cho con bú từ 19 - 50 tuổi là 10 miligam (mg). Tuy nhiên, bác sĩ có thể sử dụng kết quả xét nghiệm máu của bạn để điều chỉnh liều lượng phù hợp với nhu cầu riêng. Nên bổ sung chất sắt sớm và kết hợp cùng với vitamin C để tối đa lượng hấp thụ vào cơ thể, cũng như nhanh chóng chấm dứt tác dụng phụ.

Ngoài uống vitamin khi đang cho con bú, tiêu thụ thực phẩm giàu chất sắt - bao gồm thịt nội tạng, thịt đỏ và hải sản, cũng có thể giúp bạn tăng lượng sắt dự trữ một cách tự nhiên.

Canxi

Điều quan trọng cần nhớ là bổ sung 1.000 mg canxi mỗi ngày từ các thực phẩm giàu canxi - như sữa, sữa chua, pho mát và các loại rau lá xanh đậm. Có thể thay thế bằng viên uống vitamin khi đang cho con bú chứa 500 mg canxi mỗi ngày nếu không thể tiêu thụ đủ thực phẩm giàu canxi. Lưu ý, các loại vitamin bạn dùng trước khi sinh thường chỉ chứa khoảng 200 mg canxi.

Vitamin D

Lượng tiêu thụ vitamin D được khuyến nghị hàng ngày cho phụ nữ nuôi con bằng sữa mẹ là 600 IU (15mcg). Nhưng liều lượng này không đảm bảo trẻ nhận được đủ vitamin D từ sữa mẹ.

Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) khuyến cáo trẻ sơ sinh bú sữa mẹ hoàn toàn hoặc bú sữa công thức dưới 1 lít mỗi ngày nên bổ sung thêm 400 IU vitamin D mỗi ngày, bắt đầu từ ngày đầu tiên chào đời cho đến khi được một tuổi. Nhưng một số trẻ không thích mùi vị của những giọt vitamin D, vì vậy mẹ có thể tăng lượng vitamin D nạp vào cơ thể mình lên 6.400 IU mỗi ngày để con được cung cấp đầy đủ.

Những bà mẹ không cho con bú cũng cần nhiều vitamin D hơn mức khuyến nghị. Bạn có thể nhờ bác sĩ kiểm tra nồng độ vitamin D và sau đó bổ sung vitamin D3 phù hợp.

Folate

Phụ nữ đang cho con bú cũng cần nhiều folate hơn, vì chất dinh dưỡng quan trọng này được bài tiết qua sữa mẹ. Nếu người mẹ không nạp đủ dưỡng chất này cho bản thân, cơ thể sẽ tự lấy phần dự trữ để đưa vào trong sữa mẹ - khiến mẹ có nguy cơ bị thiếu folate.

Trong suốt thời kỳ cho con bú, bạn nên tiếp tục dùng các loại vitamin trước khi sinh với hàm lượng folate cao, hoặc có thể uống một loại vitamin tổng hợp thông thường và bổ sung thêm folate.

Iốt

Khoáng chất này giúp tuyến giáp của bạn luôn hoạt động tốt, đồng thời hỗ trợ phát triển não và hệ thần kinh của trẻ. Các loại thực phẩm như muối iốt, cá, các sản phẩm từ sữa và ngũ cốc nguyên hạt đều chứa một số iot. Mặt khác, hầu hết các loại vitamin trước sinh không chứa i-ốt. Nếu bạn không thường xuyên tiêu thụ thực phẩm giàu i-ốt, nên bổ sung i-ốt riêng để đảm bảo mức tối ưu. Phụ nữ đang cho con bú nên dùng 290 microgam (mcg) i-ốt mỗi ngày.

Mẹ sau sinh hay thiếu máu nên cần bổ sung sắt

Vitamin trị rụng tóc sau sinh

Rụng tóc sau sinh thường do thay đổi nội tiết tố và chỉ kéo dài tạm thời, nhưng cũng rất phổ biến. Protein, sắt, folate, kẽm, vitamin A, C, D và E đều thúc đẩy sự phát triển của tóc và móng. Tiếp tục bổ sung vitamin như trước khi sinh và tuân theo một chế độ ăn uống giàu chất dinh dưỡng sẽ giữ cho mái tóc của bạn chắc khỏe sau khi mang thai.

Vitamin cho sức khỏe tinh thần

Có tới 80% các bà mẹ gặp phải tâm trạng baby-blues trong 1 - 2 tuần sau khi sinh con, và ngày càng nhiều phụ nữ bị trầm cảm sau sinh.

• Nghiên cứu gần đây chỉ ra tầm quan trọng của axit béo omega-3 trong việc giảm các triệu chứng trầm cảm ở thời kỳ hậu sản. Trên thực tế, bổ sung DHA và EPA (hai loại omega-3 cụ thể) trong thai kỳ không chỉ tốt cho sự phát triển của em bé, mà còn ngăn ngừa trầm cảm sau sinh.
• Tương tự, thiếu hụt vitamin D có thể góp phần gây ra rối loạn tâm trạng sau sinh. Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng nạp 2000 IU hàng ngày có thể giúp ngăn ngừa các triệu chứng trầm cảm sau sinh.
• Một số nghiên cứu cũng cho thấy thiếu folate, kẽm, selen và B12 có liên quan với chứng trầm cảm chu sinh.

DHA

DHA là chất béo không bão hòa đa omega-3, giúp phát triển não, mắt và hệ thần kinh của em bé. Giống như tất cả các omega-3 khác, DHA không được tạo ra trong cơ thể, vì vậy bạn cần nạp vào qua thực phẩm hoặc chất bổ sung.

Cố gắng ăn ít nhất 1 - 2 lần mỗi tuần các món giàu DHA, bao gồm cá hồi, cá ngừ, cá mòi và cá thu. Nếu muốn dùng viên uống vitamin khi đang cho con bú, hãy tìm loại cung cấp ít nhất 250 - 375 mg DHA cộng với EPA.

Calo

Vì phụ nữ đang cho con bú đốt cháy thêm 500 calo mỗi ngày - nhiều hơn khi mang thai, nên cần bổ sung thêm 2 bữa ăn nhẹ. Mỗi bữa khoảng 250 calo, bao gồm carbohydrate (ngũ cốc, trái cây, thực phẩm từ sữa), kết hợp với protein (thịt, đậu, các loại hạt và thực phẩm từ sữa). Thực đơn này sẽ đảm bảo cung cấp đủ chất dinh dưỡng đa lượng, hoặc carbohydrate, protein và chất béo cho mẹ sau sinh.

Nước

Cuối cùng, bổ sung vitamin cho người mới sinh con, cũng không được quên nhu cầu chất lỏng phải đáp ứng đủ là 10 - 12 cốc nước 230ml mỗi ngày. Vì sữa mẹ có hơn 75% là nước, nên bạn phải bù đủ chất lỏng để đảm bảo khả năng sản xuất sữa mẹ, cũng như tránh tình trạng cơ thể bị mất nước.

Mẹ có thể bổ sung các dòng vitamin tổng hợp dành riêng cho mẹ sau sinh có trên thị trường

Thời điểm uống vitamin tốt nhất

Nên uống các loại vitamin và khoáng chất vào thời điểm phù hợp để có hiệu quả cao nhất và tránh được các tương tác bất lợi.

Các vitamin nhóm B

Đây là những vitamin có thể hòa tan trong nước, đóng vai trò quan trọng trong quá trình trao đổi chất của cơ thể, đặc biệt là quá trình chuyển hóa carbohydrate thành đường và chuyển hóa chất béo. Nhóm này giúp tăng cường năng lượng, giảm stress… Khi uống vitamin nhóm này nên uống vào buổi sáng, trước bữa ăn là tốt nhất, giúp tăng cường năng lượng vào ngày mới.

Vitamin C

Vitamin C nên được uống vào cùng bữa ăn sẽ hấp thu tốt nhất. Do vitamin C chỉ tồn tại trong máu vài giờ nên không sử dụng toàn bộ liều uống vào một thời điểm mà nên chia nhỏ liều tương ứng với các bữa ăn trong ngày. Trường hợp người bị đau dạ dày thì nên uống vitamin C sau bữa ăn. Không nên uống vitamin C quá muộn vào buổi tối, vì vitamin C có tính kích thích cao, gây khó ngủ.

Vitamin tổng hợp:

Sau bữa ăn sáng hoặc trưa là thời gian thích hợp để uống vitamin nhóm B, C và vitamin tổng hợp. Hàm lượng chất béo trong bữa ăn sẽ giúp các vitamin và vi chất dinh dưỡng tan trong chất béo được cơ thể hấp thu một cách tốt nhất. Vitamin tổng hợp cũng có thể giúp gia tăng năng lượng để bắt đầu một ngày mới.

Các vitamin tan trong dầu như A, D, K, E

Nên uống trong bữa ăn vì lượng chất béo có trong bữa ăn sẽ hòa tan các chất này, giúp cơ thể hấp thu tối đa.

Canxi

Việc uống canxi nên được tiến hành vào buổi sáng (sau bữa ăn sáng khoảng 1 giờ) hoặc buổi trưa với nhiều nước, giúp chúng ta có cơ hội tiếp xúc nhiều với ánh nắng mặt trời (da tổng hợp vitamin D cho cơ thể), giúp hấp thu canxi hiệu quả cao hơn. Ngoài ra, khi bổ sung canxi, cần sự vận động của cơ thể để lượng canxi đưa vào có thời gian kịp chuyển vào đích là khung xương. Việc dùng canxi vào buổi chiều hoặc tối có thể làm canxi tích tụ lại, hình thành canxi oxalate dễ tăng nguy cơ gây sỏi thận, sỏi tiết niệu.

Không nên bổ sung quá nhiều canxi trong một lần mà nên chia làm nhiều lần trong ngày.

Sắt:

Sắt hấp thu tốt nhất khi dạ dày rỗng (lúc đói). Vì vậy, nên uống viên sắt trước bữa ăn 30 phút. Vitamin C có tác dụng giúp cơ thể hấp thụ sắt tốt hơn, do vậy có thể uống nước cam để tăng hấp thu chất sắt vào cơ thể. 

Cần tránh các thức uống gây kích thích như trà, cà phê, nước giải khát có gas vì chúng cản trở quá trình hấp thụ của sắt. Không uống sắt cùng với canxi vì các khoáng chất này cản trở sự hấp thụ lẫn nhau trong cơ thể, nên bổ sung vào những thời điểm khác nhau trong ngày.

Bổ sung vitamin cho mẹ sau sinh và cho con bú là rất cần thiết để đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và bé. Mẹ cần bổ sung đầy đủ các vitamin và những khoáng chất trên để duy trì sức khỏe tốt nhất đảm bảo chất lượng sữa mẹ. Ngoài bổ sung các loại vitamin thông qua các thực phẩm hàng ngày, mẹ cũng có thể tham khảo sử dụng các loại vitamin tổng hợp cho mẹ sau sinh. Tuy nhiên, mẹ cũng cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bắt đầu bổ sung bất kỳ loại viên uống vitamin nào để tránh tình trạng thừa hoặc thiếu vitamin.