Nứt đầu ti khi cho con bú phải làm sao?

Nứt đầu ti khi cho con bú là tình trạng khá phổ biến, tình trạng này không chỉ gây đau rát, chảy máu đầu ti mà còn khiến nhiều mẹ sợ cho bé bú, từ đó làm giảm tiết sữa và ảnh hưởng đến quá trình nuôi con bằng sữa mẹ. Vậy nguyên nhân, cách khắc phục tình trạng này là gì?

Nứt đâu ti gây đâu đớn cho mẹ và ảnh hưởng tới bé, cần được xử lý sớm

Nứt đầu ti là gì?

Nứt đầu ti hay nứt đầu nhũ hoa là tình trạng núm vú bị tổn thương, xuất hiện các vết nứt. Tình trạng này còn gọi là nứt cổ gà búi khi nuôi con bằng sữa mẹ, da vùng núm vú bị tổn thương, khô, nứt hoặc chảy máu do ma sát lặp đi lặp lại khi bé bú.

Các biểu hiện thường gặp gồm:

• Đau nhói khi bé bắt đầu bú
• Núm vú đỏ, rát hoặc nứt
• Có vết nứt nhỏ hoặc chảy máu
• Đau kéo dài sau khi bé bú xong
• Có thể kèm đóng vảy ở đầu ti

Nếu không xử lý sớm, vết nứt có thể nhiễm trùng hoặc gây viêm tuyến vú.

Nguyên nhân gây nứt đầu ti mẹ

• Tư thế cho con bú không đúng: Trẻ không ngậm đầy miệng khiến núm vú bị nghiền giữa lưỡi và vòm, gây tổn thương đầu vú.
• Sử dụng dụng cụ hút sữa không đúng cách: Trong quá trình vắt sữa bằng máy, nếu các mẹ điều chỉnh máy hút quá mạnh cũng có thể làm tổn thương núm vú.
• Căng sữa, tắc tia sữa, mắc bệnh ngoài da: Mẹ lợi sữa, khi sữa về trẻ không thể bú hết sữa hoặc không vắt sữa hoặc mẹ bị tắc tia sữa, tắc tuyến sữa hay ống dẫn sữa.
• Mẹ bị nhiễm trùng vú và núm vú hoặc mắc các bệnh ngoài da ở núm vú như viêm da, vảy nến,...
• Co thắt mạch máu: Co thắt mạch máu khiến máu lưu thông tại vú giảm và dễ gây ra những vấn đề ở núm vú.
• Bé bị tưa miệng hay nhiễm nấm men ở miệng: Bé bị tưa miệng do mẹ vệ sinh răng miệng cho trẻ chưa sạch có thể khiến vi khuẩn truyền sang đầu ti của mẹ, gây đau hoặc tổn thương cho đầu vú, để lâu sẽ gây nứt núm vú.
• Do da khô, bị chàm bội nhiễm: Núm vú cũng có thể bị nứt hoặc chảy máu do da khô hoặc nếu mẹ bị chàm bội nhiễm với các triệu chứng đặc trưng như da xuất hiện vảy, đỏ, có thể ngứa hoặc đau.
• Bé mắc tật líu lưỡi: Bé bị tật líu lưỡi cũng có thể là nguyên nhân gây nứt đầu ti khi nuôi con bằng sữa mẹ. Khi bé bị tật líu lưỡi, các mô nối lưỡi với miệng bị ngắn hoặc kéo quá xa phía trước lưỡi nên khi bé bú sẽ làm bạn đau núm vú, lâu ngày dẫn đến tình trạng nứt đầu ti.

Cho trẻ bú sai cách cũng khiến ti mẹ bi ảnh hưởng

Mẹ bị nứt đầu tư có nên cho bé bú không?

Nếu thấy tình trạng nứt đầu ti, mẹ không nên chủ quan. Trong trường hợp mẹ mắc phải một số bệnh có thể lây nhiễm chẳng hạn như viêm gan B, mẹ không nên tiếp tục cho con bú, mà cần chờ cho đến khi tổn thương ở đầu ti lành trở lại và đảm bảo không gây chảy máu mới có thể tiếp tục cho bé bú trở lại. 

Với những bà mẹ không mắc bệnh truyền nhiễm thì vẫn có thể cho con bú khi đầu ti bị nứt hoặc chảy máu. Điều này không ảnh hưởng lớn đến sức khỏe của mẹ. Nếu vô tình bé nuốt phải một lượng máu từ mẹ thì mẹ cũng không cần lo lắng quá. Lượng máu này sẽ được đào thải ra ngoài khi bé đi vệ sinh.

Khi gặp phải tình trạng nứt đầu núm vú, mẹ có thể đến gặp bác sĩ để được thăm khám, chẩn đoán, tìm hiểu nguyên nhân và lên phác đồ điều trị phù hợp.

Cách xử lý nứt đầu ti khi cho con bú

Mẹ cũng có thể tham khảo một số cách chữa nứt cổ gà búi dưới đây để cải thiện tình trạng bệnh:

• Điều chỉnh lại tư thế cho bé bú: Tư thế bú đúng là mặt của bé hướng về phía bầu vú, đồng thời môi dưới của bé nằm dưới núm vú và cằm của bé chạm vào bầu vú của mẹ. Hoặc mẹ cũng có thể thử các tư thế bú khác nhau để mẹ cảm thấy dễ chịu và bé cảm thấy thoải mái khi bú.
• Bôi kem dưỡng ẩm làm mềm da hoặc dầu dừa vào núm vú sau khi cho con bú có thể làm mềm da và giảm nứt núm vú.
• Bôi kem corticosteroid ngay sau khi cho con bú, mỗi lần không quá 2 tuần. Tuy nhiên, việc bôi steroid trong thời gian dài có thể gây mỏng da ở núm vú. Vì thế, mẹ cần hỏi ý kiến của bác sĩ khi sử dụng để đảm bảo an toàn cho mẹ cũng như nguồn sữa cho bé.
• Mẹ nên mặc áo ngực quá chật vì như vậy có thể làm tăng ma sát lên núm vú.
• Tránh sử dụng xà phòng, chất khử mùi mạnh và các chất khác có thể làm khô núm vú.
• Tạm thời không cho trẻ bú trực tiếp để vết nứt lành lại bằng cách sử dụng máy hút sữa, đồng thời thay đổi cách cho trẻ ngậm vú có thể cải thiện được tình trạng này.
• Vệ sinh sạch núm vú sau khi cho bé bú: Điều này quan trọng và rất cần thiết để tránh khỏi nguy cơ nhiễm trùng. Mẹ có thể dùng nước muối sinh lý để vệ sinh núm vú tránh nhiễm khuẩn.
• Mẹ nên sử dụng gạc lạnh để giữ cho đầu vú không bị khô. Điều này cũng giúp giảm đau vú, giảm ngứa và giảm viêm nhiễm núm vú.

Ngoài ra, có thể áp dụng cách dân gian ngày trước bằng cách thoa sữa mẹ lên núm vú và để khô. Trong sữa mẹ có chứa nhiều kháng thể , do đó việc thoa sữa lên núm vú có thể mang đến tác dụng kháng khuẩn và xoa dịu vết thương hiệu quả.

Trong trường hợp mẹ bị nứt đầu ti kèm theo chảy máu gây đau đớn liên tục hay có những dấu hiệu bất thường như nhiễm trùng như sốt, chảy mủ,... thì cần đi khám bác sĩ càng sớm càng tốt để có biện pháp điều trị cụ thể.

Bôi kem dưỡng ẩm làm mềm da, giảm nứt núm vú.

Cách phòng tránh nứt đầu ti

Để giảm nguy cơ nứt đầu ti khi cho con bú, mẹ nên:

• Cho bé bú đúng tư thế ngay từ đầu
• Tránh rửa đầu ti bằng xà phòng
• Thay miếng lót thấm sữa thường xuyên
• Không hút sữa quá mạnh
• Chăm sóc da đầu ti bằng sữa mẹ hoặc kem dưỡng chuyên dụng.

Ngoài ra, mẹ nên cho bé bú sớm sau sinh để bé học cách ngậm bắt vú đúng.

Nứt đầu ti khi cho con bú là tình trạng phổ biến nhưng hoàn toàn có thể khắc phục nếu mẹ hiểu đúng nguyên nhân và chăm sóc đúng cách. Việc điều chỉnh tư thế bú, khớp ngậm và chăm sóc đầu ti đóng vai trò quan trọng giúp vết nứt nhanh lành và duy trì nguồn sữa cho bé.

Nếu triệu chứng kéo dài hoặc nghi ngờ nhiễm trùng, mẹ nên tìm đến bác sĩ hoặc chuyên gia tư vấn sữa mẹ để được hỗ trợ kịp thời.