Cắt sữa ảnh hưởng tới tâm lý mẹ như thế nào?

Cắt sữa (cai sữa) ảnh hưởng đáng kể đến cả thể chất và tâm lý của người mẹ, những biến đổi này là phản ứng tự nhiên của cơ thể sau quá trình nuôi con bằng sữa mẹ, mức độ ảnh hưởng thường khác nhau ở mỗi người và có thể được khắc phục.

Sau khi ngừng cho con bú thể chất và tinh thần của mẹ sẽ bị ảnh hưởng

Thay đổi hormone sau khi cắt sữa

Việc ngừng cho con bú không chỉ ảnh hưởng đến cơ thể mà còn tác động đến tâm trạng và cảm xúc của người mẹ. Một số phụ nữ có thể trải qua cảm giác buồn bã, lo lắng hoặc thay đổi tâm trạng do sự biến động hormone.

Một nghiên cứu cho biết việc ngừng cho con bú có liên quan đến gia tăng lo lắng và trầm cảm, đặc biệt ở những phụ nữ có mức độ lo lắng và trầm cảm cao trong thời kỳ mang thai và ngừng cho con bú sớm.

Trong thời gian cho con bú, cơ thể mẹ sản xuất nhiều hormone:

• Prolactin – giúp tạo sữa
• Oxytocin – giúp sữa xuống và tạo cảm giác gắn bó với con

Khi cắt sữa hai hormone này giảm dần có thể khiến mẹ cảm thấy: buồn nhẹ, dễ xúc động và mệt mỏi.

Cai sữa có thể là một trải nghiệm đầy cảm xúc đối với một số bà mẹ, đặc biệt nếu việc ngừng cho con bú diễn ra đột ngột. Sự thay đổi hormone có thể làm ảnh hưởng đến cảm xúc của bạn theo nhiều cách khác nhau, do đó bạn nên theo dõi chặt chẽ hơn những thay đổi của cơ thể trong khoảng thời gian này.

Cảm giác mất đi sự gắn kết với con

Cho con bú là một thời điểm gắn bó đặc biệt giữa mẹ và bé. Khi ngưng cho bú, một số mẹ có thể cảm thấy nhớ cảm giác cho con bú, buồn hoặc hụt hẫng, lo lắng con sẽ xa mẹ.

Tuy nhiên, sự gắn kết mẹ – con không chỉ đến từ việc bú mẹ, mà còn từ ôm ấp, chơi cùng con và việc chăm sóc hàng ngày. Hãy kết nối với con từ những điều nhỏ nhặt nhất nhé.

Áp lực và cảm giác tội lỗi

Một số mẹ phải cắt sữa vì:

• Quay lại công việc
• Bệnh lý cần dùng thuốc
• Bé không bú mẹ

Khi cai sữa đột ngột không phải là điều bạn mong muốn, hoặc do tình thế ép buộc có thể mang lại cho bạn cảm giác buồn bã, thất vọng, tức giận và tội lỗi. Ngay cả khi bạn đang mong đợi kết thúc thời gian cho con bú, bạn có thể ngạc nhiên khi nhận ra bản thân cảm thấy hụt hẫng khi nó kết thúc quá đột ngột. Nỗi buồn thậm chí còn lớn hơn ở những người phụ nữ từng bị trầm cảm trước đây.

Thực tế, quyết định cắt sữa thường xuất phát từ hoàn cảnh thực tế, không phải do mẹ không muốn chăm sóc con. Tốt nhất bạn nên nói chuyện với người bạn đời, gia đình hoặc bạn bè, và chia sẻ với họ cảm xúc của bạn. Bạn cũng có thể tham gia vào một hội nhóm các bà mẹ đang trong giai đoạn nuôi con bằng sữa mẹ để được hỗ trợ và giải đáp các thắc mắc về việc cai sữa.

Mẹ có thể cảm thấy hụt hẫng khi việc cho con bú kết thúc quá đột ngột

Căng thẳng thể chất tác động tâm lý

Khi cai sữa đột ngột, nó có thể ảnh hưởng lớn đến cơ thể của bạn, cùng với một số tác động như:

• Đau tức ở vú
• Nhiễm trùng vú gây viêm vú, tắc ống dẫn sữa hoặc áp xe vú do căng sữa
• Sốt sữa, một tình trạng giống như cúm với các triệu chứng như sốt, ớn lạnh và yếu cơ
• Vú bị rò rỉ sữa ra ngoài, có thể mất nhiều tháng để sữa cạn hoàn toàn
• Kinh nguyệt và khả năng sinh sản của bạn quay trở lại

Việc này gây áp lực không nhỏ tới tinh thần người mẹ. Để làm giảm bớt sự khó chịu về mặt thể chất, bạn nên vắt bỏ một ít sữa mẹ ra ngoài. Bạn có thể thực hiện vắt tay hoặc dùng máy hút sữa để giảm áp lực và giảm đau cho bầu vú. Tuy nhiên, bạn chỉ nên hút sữa với một lượng vừa đủ, tránh hút quá nhiều hoặc quá thường xuyên, vì điều này sẽ khiến cơ thể bạn tiếp tục tạo ra sữa nhiều hơn trước.

Bên cạnh đó, bạn nên mặc áo ngực có tác dụng nâng đỡ nhưng không được quá chật. Bạn có thể áp dụng phương pháp chườm lạnh hoặc đắp lá bắp cải lạnh vào ngực để làm dịu tình trạng sưng tấy và đau do vú căng sữa.

Sự căng sữa do cai sữa đột ngột có thể làm tăng thêm áp lực trong vú của bạn. Áp lực này có thể gây rò rỉ sữa vào những thời điểm ngẫu nhiên, đặc biệt là khi bạn nghe thấy tiếng con khóc. Đối với tình huống này, bạn nên đeo miếng đệm ngực trong áo ngực để thấm hết lượng sữa bị rò rỉ ra ngoài.

Tốt nhất mẹ nên có kế hoạch trước khi cai sữa cho con, trữ đông sữa cho bé dùng trong quá trình này

Cách giảm ảnh hưởng tâm lý khi cắt sữa

Giảm căng thẳng và cân bằng nội tiết cho Mẹ

• Cai sữa từ từ: Không ngưng đột ngột. Giảm dần tần suất và thời lượng bú của bé trong 1-2 tuần để cơ thể giảm tiết sữa tự nhiên, tránh căng thẳng.
• Chăm sóc bản thân: Tắm nước ấm, massage ngực nhẹ nhàng để giảm đau, sử dụng túi chườm lạnh khi ngực quá căng.
• Tâm sự và chia sẻ: Nói chuyện với người thân, chồng để giải tỏa tâm lý, giảm bớt cảm giác hụt hẫng hay tội lỗi khi không cho con bú.
• Ăn uống lành mạnh, tập thể dục: Giúp cải thiện tâm trạng, chống lại cảm giác buồn bã, trầm cảm sau khi cai sữa.

Giảm hụt hẫng và thay đổi thói quen cho bé

• Tăng cường gắn kết: Dành nhiều thời gian chơi, ôm ấp, trò chuyện với bé để bù đắp sự thiếu hụt "ti mẹ".
• Đánh lạc hướng: Sử dụng đồ chơi, kể chuyện, hoặc cho bé đi chơi để giảm sự chú ý vào việc đòi bú.
• Thay thế cữ bú: Cho bé ăn thêm bữa phụ, uống sữa công thức hoặc sữa tươi thay thế vào thời điểm thường bú mẹ.
• Kiên nhẫn dỗ dành: Khi bé khóc, hãy bình tĩnh dỗ dành, hạn chế cự tuyệt đột ngột nếu không thực sự cần thiết.

Lưu ý quan trọng

• Thời điểm thích hợp: Chọn lúc bé khỏe mạnh, không đang ốm hay mọc răng.
• Vắt sữa đúng cách: Chỉ vắt một ít sữa khi ngực quá căng tức, không vắt kiệt để tránh kích thích tạo thêm sữa.

Cắt sữa có thể ảnh hưởng đến tâm lý của mẹ, chủ yếu do thay đổi hormone và cảm xúc gắn bó với con. Tuy nhiên, trong đa số trường hợp, cảm giác này chỉ tạm thời và sẽ ổn định khi cơ thể thích nghi. Điều quan trọng là mẹ không nên quá áp lực hay tự trách mình, vì việc nuôi con khỏe mạnh không chỉ phụ thuộc vào sữa mẹ mà còn vào sự chăm sóc và tình yêu thương của mẹ.