Viêm tuyến vú sau khi cắt sữa

Phụ nữ trong thời kỳ cho con bú rất dễ bị viêm tuyến vú, đây là một triệu chứng do vi khuẩn xâm nhập vào mô vú gây ra. Các dấu hiệu như sưng tấy, sờ vào có khối rắn trong vú, thậm chí là có mủ làm người bệnh rất đau đớn, khó chịu. Một số nguyên nhân trong đó có trường hợp viêm tuyến vú sau khi cắt sữa, do mẹ ngưng cho con bú đột ngột hoặc cắt sữa không đúng cách. Nếu không được xử trí kịp thời, tình trạng này có thể tiến triển thành áp xe vú, gây đau nhiều và cần can thiệp y tế sớm.

Các mẹ sẽ cảm thấy bị đau vú dữ dội trong những ngày đầu tiên cai sữa

Vì sao dễ bị viêm tuyến vú sau khi cắt sữa?

Cơ thể của người mẹ đang trong giai đoạn cho con bú sẽ tiếp tục tạo sữa cho đến vài tuần sau khi ngừng cho con bú. Thậm chí, cơ thể bạn vẫn có thể sản xuất nhiều sữa hơn và phải hút sữa thường xuyên hơn ngay cả khi bạn đã cho con cai sữa.

Lượng sữa này khi tích tụ lại với số lượng lớn mà không được lấy ra, có thể khiến cho các ống dẫn sữa bị tắc nghẽn. Điều này có thể dẫn đến tình trạng đau đớn được gọi là viêm vú, nghĩa là vú bị nhiễm trùng. Việc cai sữa đột ngột có thể khiến vú bị căng sữa và gây đau đớn.

Ngoài ra, khi người mẹ cho con bú không đúng cách, sữa tích tụ lại, tư thế cho bú không đúng làm trẻ khó bú, khiến bé cứ lôi kéo, day mạnh gây tổn thương (nứt) vùng da đầu núm vú. Ở những sản phụ núm vú thụt vào hoặc bằng phẳng quá, trẻ sẽ cắn mút đầu vú, hình thành nên những vết thương nhỏ và loét rộng ra, hoặc nếu bé chưa biết bú, sản phụ phải nặn sữa nhưng chưa biết cách nặn khiến núm vú cũng bị tổn thương. Khi đó sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn bên ngoài xâm nhập được vào tuyến sữa qua vết nứt của đầu vú, sẽ sinh sôi nhanh chóng trong tuyến sữa, dẫn đến viêm tuyến sữa.

Nguy cơ viêm tuyến vú tăng cao nếu:

• Cắt sữa đột ngột
• Vắt kiệt sữa rồi ngưng hoàn toàn
• Băng ép ngực quá chặt
• Đã từng bị tắc tia sữa

Dấu hiệu nhận biết

• Ngực đau, căng tức nhiều
• Sờ thấy cục cứng trong ngực
• Vùng da đỏ và nóng
• Đau tăng khi chạm vào

Triệu chứng toàn thân có thể gồm:

• Sốt ≥ 38°C
• Ớn lạnh
• Mệt mỏi
• Đau nhức cơ thể

Nếu xuất hiện khối mềm chứa mủ, có thể đã hình thành áp xe vú.

Viêm vú có thể kéo dài trong vòng vài ngày hoặc vài tuần tùy theo tình trạng của mỗi người. Hầu hết phụ nữ đều cảm thấy bị đau vú dữ dội trong những ngày đầu tiên cai sữa.

Thông thường, các triệu chứng của viêm vú sẽ giảm dần hoặc biến mất theo thời gian. Tuy nhiên, nếu cơn đau ở vú không có dấu hiệu giảm sau nhiều ngày, bạn nên tìm đến sự trợ giúp của bác sĩ phụ khoa hoặc chuyên gia chăm sóc sức khỏe sớm nhất có thể để được điều trị kịp thời.

Massage, vắt 1 lượng nhỏ sữa để giảm căng tức, khó chịu bầu sữa

Cách xử trí viêm tuyến vú sau khi cắt sữa

Giảm áp lực trong tuyến sữa

Nếu ngực quá căng đau có thể vắt một lượng sữa nhỏ để giảm áp lực, không vắt kiệt hoàn toàn vì sẽ kích thích tiết sữa thêm. Mẹ có thể dùng tay hoặc hỗ trợ từ máy vắt sữa.

Chườm lạnh hoặc nóng

Chườm đá lên bầu ngực sẽ giúp làm giảm hiệu quả tình trạng sưng và đau vú. Chườm lạnh 10–15 phút/lần, lặp lại vài lần trong ngày, luôn bọc khăn để tránh bỏng lạnh.

Tắm nước ấm bằng vòi hoa sen hoặc ngâm bồn có thể giúp cho các mô vú trở nên mềm hơn, từ đó làm giảm bớt tình trạng tích tụ sữa. Ngoài ra, phương pháp chườm nóng cũng giúp giảm đáng kể các cơn đau do viêm vú gây ra.

Nghỉ ngơi và uống đủ nước

Để ngăn ngừa và làm giảm các triệu chứng của viêm vú sau khi cai sữa cho con, bạn nên ăn một chế độ ăn uống cân bằng và áp dụng một lối sống lành mạnh.

Để tránh tình trạng mất nước và sốt, bạn nên bổ sung thêm nhiều chất lỏng cho cơ thể, chẳng hạn như nước khoáng, nước đun sôi để nguội hoặc nước ép trái cây.

Ngủ là một cách giúp cơ thể tự chữa lành những tổn thương. Vì vậy, một giấc ngủ ngon và sâu là điều vô cùng quan trọng đối với sức khỏe.

Sử dụng thuốc

Bạn có thể sử dụng một số loại thuốc giảm đau, ví dụ như acetaminophen hoặc paracetamol để làm dịu các cơn đau và sưng vú, thuốc kháng sinh nếu nhiễm khuẩn hoặc thuốc ngưng tiết sữa (thuốc tiêu sữa). Tuy nhiên, hãy hỏi ý kiến của bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào.

Bạn cũng có thể áp dụng mẹo cắt sữa dân gian như:

• Uống trà xô thơm (trà Sage): bạn cũng có thể giảm đau vú bằng cách uống trà xô thơm khoảng 2 lần mỗi ngày.
• Đắp lá cải lên ngực: đắp lá cải tươi và lạnh lên ngực là một phương thuốc hữu ích để chữa đau vú. Khi áp dụng phương pháp này, bạn nên thay lá thường xuyên khi chúng đã héo.

Mẹo cai sữa mà không bị đau vú

Những lời khuyên dưới đây sẽ giúp bạn cai sữa cho con một cách hiệu quả mà không bị đau vú:

• Giảm từ từ số lần cho con bú vào mỗi ngày
• Hút sữa ra khỏi vú cho đến khi giảm bớt được cảm giác khó chịu. Tuy nhiên, việc vắt kiệt hết sữa trong một lần có thể làm tăng sản xuất sữa, vì vậy bạn chỉ nên vắt mỗi lần một ít.
• Chọn áo ngực thoải mái khi con bú vì việc mặc áo ngực chật có thể làm tắc các ống dẫn sữa và khiến ngực bị sưng tấy.
• Bạn cũng có thể làm giảm tiết sữa bằng việc sử dụng thuốc. Tuy nhiên, hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi sử dụng.

Viêm tuyến vú sau khi cắt sữa thường xảy ra khi sữa bị ứ đọng trong tuyến vú. Việc cai sữa từ từ, giảm kích thích tuyến sữa và xử trí sớm tắc tia sữa là cách tốt nhất để phòng ngừa biến chứng.